Hakkımızda | Üyelerimiz | İlişkilerimiz | MESS Üyeliği | İletişim |
Ana Sayfa | Site Haritası | English
Buradasınız : Ana Sayfa > Görüşlerimiz
SGK İŞ KAZALARI VE MESLEK HASTALIKLARI İSTATİSTİKLERİ AÇIKLANDI



Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)’nun iş kazaları ve meslek hastalıklarına ilişkin istatistikleri yayımlandı. Yaklaşık 8,5 milyon çalışana ilişkin verileri kapsayan SGK istatistiklerine göre, 2007 yılında 80 bin 602 iş kazası yaşandı, 1208 meslek hastalığı vakası tespit edildi. Bunların 1044’ü ölümle sonuçlandı. Buna göre her yüz kişiden biri 2007 yılında iş kazası geçirdi.
 
2007 yılında iş kazaları ve meslek hastalıkları sonucu kaybedilen iş günü sayısı ise 1 milyon 942 bin 573 oldu. Bunların yaklaşık 60 bini hastanede yatarak tedavi şeklinde geçirildi.
 
SGK verilerine göre, 2007 yılında en fazla kaza yaşanan sektör 11 bin 224 iş kazası ile toplam kazaların yüzde 13,9’unu oluşturan metalden eşya imalatı (makine hariç) oldu. Bunu yüzde 9,4 ile inşaat, yüzde 7,8 ile kömür madenciliği, yüzde 6,9 ile dokuma sanayi ile nakil araçları imali, yüzde 6,8 ile makine imal ve tamiratı, yüzde 6,3 ile taş, toprak, kil, kum imali ve yüzde 5,6 ile nakliyat sektörleri izledi.
 
Bu veriler çerçevesinde, o sektördeki sigortalı sayısı ile yaşanan iş kazası sayıları arasındaki bağlantıyı veren standardize iş kazası oranlarına baktığımızda, en sık kaza kömür madenciliği sektöründe yaşandı. Bunu sırasıyla metallere müteallik esas endüstriler ve metalden eşya imalatı sektörleri takip etti.
 
Kaza nedenleri hep aynı
 
SGK verilerine göre ülkemizde meydana gelen iş kazaları en çok yüzde 35’lik oranla bir veya birden fazla cismin sıkıştırması, ezmesi, batması, kesmesi nedeniyle gerçekleşti. Diğer önemli kaza nedenleri ise şöyle sıralandı: Toplam kazaların yüzde 16,3’ü ile düşen cisimlerin çarpıp devirmesi, yüzde 14,5 ile makinelerin sebep olduğu kazalar, yüzde 11,7 ile düşmeler.
 
Ayrıca, en fazla iş kazası toplam kazaların yüzde 16’sı ile 1. iş saatinde yaşandı. Yine iş kazalarının meydana geldiği iş saatlerine göre, ilk 3 iş saatinde meydana gelen kazalar toplam kazaların yüzde 46’sını oluşturdu. İş kazalarına en sık 3 ay-1 yıl süreli çalışanlar maruz kaldı.
 
SGK istatistiklerinin yanı sıra, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından ülkemizde ilk defa “2006-2007 İş Kazaları ve İşe Bağlı Sağlık Problemleri” adlı bir araştırma gerçekleştirilmişti. Avrupa Birliği İstatistik Ofisi’nin tüm üye ve aday ülkelerde 2007 yılında uygulanmasını öngördüğü bir çalışma olan bu araştırma, ülkemizde ilk defa uygulanmıştı.
 
İş kazalarının olay anı incelenecek
 
Ayrıca TÜİK, iş kazalarının daha kapsamlı incelenmesine yönelik AB’ye uyum kapsamında pilot bir çalışma da başlattı. Bu çalışmada SGK tarafından tutulan iş kazası kayıtlarında dikkate alınmayan sekiz faktörün daha incelenmesi öngörülüyor. İş kazalarının daha doğru analizini sağlayacak bu veriler, önlemler için de sağlıklı zemin yaratacak.
 
TÜİK'in pilot çalışmasında, kaza anına açıklık getirmek için yanıtı aranacak sorular şöyle:
  • Çalışılan çevre,
  • Kaza anında kazazedenin yürütmekte olduğu genel faaliyet,
  • Kazazedenin kaza anında yaptığı faaliyet,
  • Kazazedenin kaza anında yaptığı faaliyet sırasında kullandığı materyal,
  • Olayı normal seyrinden saptıran, kazaya sebebiyet veren olay,
  • Olaya sebep veren materyal,
  • Yaralanmaya sebep olan hareket,
  • Yaralanmaya sebep olan hareket sırasında kullanılan materyal.

 
Doğru veri, doğru önlemi getirir
 
Yıllara göre iş kazası verileri, kaza sayısının mutlak bir değer olmasından dolayı kıyaslama yapmak için yeterli değildir. Bu nedenle karşılaştırma yapmak için kullanılan temel veriler iş kazası sıklık hızı ve iş kazası ağırlık oranlarıdır. Buna göre 2007 yılında bir önceki yıla göre iş kazası sıklık hızında yüzde 10, iş kazası ağırlık hızında ise yüzde 33 azalmanın olduğu görülüyor. Ancak yine de bu düşündürücü gerçekler karşısında, iş sağlığı ve güvenliği alanında kalıcı ve etkin çözümlere ulaşılması gerekiyor. İş kazası ağırlık hızındaki yüzde 33’lük azalmanın temel nedeni ölümlü iş kazalarındaki düşüştür. Bilindiği üzere 2006 yılında 1592 kişi iş kazaları sonucu hayatını kaybetmişti. Bu oran da hesaplanırken her ölümle sonuçlanan iş kazası için 7 bin 500 sayısı kayıp işgününe ilave edilmektedir.
 
 
Unutmamalıyız ki; Türkiye’de iş sağlığı ve güvenliği bilincinin her şeyden önce zihinlerde oluşması gerekiyor. Dolayısıyla, güvenli davranmayı bir yaşam tarzı olarak benimseyen çalışanlara, yöneticilere ve bu ortamı hazırlayan işyerlerine ihtiyaç duyuluyor. İş kazalarının azaltılmasında kalıcı çözüm için; çalışma şart ve ortamında yapılacak iyileştirmelere paralel olarak, güvenli yaşam kültürünün geliştirilmesi gerekiyor. Öyleyse yapılması gereken, toplumun iş sağlığı ve güvenliği hakkındaki farkındalığının artırılması, kültür çerçevesinde olgunlaşmış bilinçli insanlar ile taraflar arası sorumluluk paylaşımının sağlanmasıdır.
 
 
MESS İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanı Altan Çetinkal’ın makalesi MESS İşveren gazetesi Ocak 2009 sayısında yayımlanmıştır.
© MESS, 2014 Tüm haklar saklıdır. Kaynak gösterilerek alıntı yapılabilir.